In sommige relaties

 In sommige relaties lijkt het alsof er maar één persoon verantwoordelijk kan zijn voor alles wat misgaat. Zodra er spanning ontstaat, verschuift de aandacht naar de emoties, woorden of houding van de ander, terwijl de gebeurtenissen die eraan voorafgingen nauwelijks worden besproken.

Bij iemand met sterke narcistische trekken kan zelfreflectie bijzonder moeilijk zijn. Het erkennen van een fout kan botsen met het beeld dat die persoon van zichzelf wil behouden. Daardoor kan kritiek worden afgewezen, verantwoordelijkheid worden verschoven en kan de ander uiteindelijk het gevoel krijgen dat hij of zij zich voortdurend moet verdedigen.

Dat betekent niet dat iedere reactie automatisch terecht is. Iedereen blijft verantwoordelijk voor zijn eigen gedrag, ook wanneer hij gekwetst is. Maar verantwoordelijkheid werkt twee kanten op. Een gezonde relatie vraagt dat beide mensen bereid zijn te kijken naar hun eigen aandeel en naar de invloed die hun gedrag op de ander heeft gehad.

Wanneer één persoon voortdurend zijn reactie moet uitleggen, terwijl de ander nooit naar zijn eigen gedrag hoeft te kijken, ontstaat er geen echte oplossing. Het conflict blijft bestaan, omdat alleen het zichtbare gevolg wordt besproken en niet wat eraan voorafging.

Echte zelfreflectie begint op het moment dat iemand bereid is zichzelf dezelfde eerlijke vragen te stellen die hij voortdurend aan de ander stelt.