Rampvlucht - Review

"Dit gaat over mensen."

Als op 4 oktober 1992 een Boeing 747 van de Israëlische vliegtuigmaatschappij El Al neerstort op een flatgebouw in de Amsterdamse Bijlmermeer is Nederland in een klap wereldnieuws. Bijna alle journalisten en overheidsmedewerkers zijn inmiddels weer overgegaan tot de orde van de dag, behalve dierenarts Asha Willems en journalisten Vincent Dekker (Trouw) en Pierre Heijboer (Volkskrant). Zij belanden door hun aanhoudende vragen in een zes jaar durende strijd met de luchtvaartwereld, geheime diensten en de overheid, die uiteindelijk leidt tot de veelbesproken parlementaire enquête van 1998.
____________________

Review:

Deze serie schept vanaf het begin een emotionele band met de hoofdpersonen en geeft je het gevoel van de jaren 90 in Nederland. Het grijpt je meteen vast en laat je niet meer los, met een enthousiaste jonge journalist die de inconsistenties in persconferenties en informatie van de Nederlandse overheid ontdekt. ​​Tot op de dag van vandaag is het verhaal van de overheid zeer twijfelachtig, net als de vrachtlijst van El Al. Veel mensen hebben tot op heden nog steeds gezondheidsproblemen, omdat men vermoedt dat El Al iets anders vervoerde dan bloemen, parfum en andere onschuldige producten.
Ik heb gisteravond de vijfdelige serie in één keer uitgekeken. Hoewel ik me nog redelijk goed kon herinneren wat er op de dag van het ongeluk gebeurde en hoe ik het destijds ervoer toen de waarheid aan het licht kwam, was veel informatie, gebeurtenissen, details, drama, doofpotaffaires, rookgordijnen en vage antwoorden van woordvoerders van bedrijven en politici op vragen van de pers volledig tot me doorgedrongen, volledig vergeten, niet tot me doorgedrongen, nooit begrepen of verdwenen in de waanbeelden van mijn leven in de jaren 90. Nieuwsfeiten volgen elkaar in rap tempo op. Vage, onduidelijke antwoorden van overheden, experts en bedrijven die alleen op de markt gericht zijn en weinig geweten of menselijkheid tonen, zijn aan de orde van de dag. Maar al te vaak accepteer ik het en ga ik gewoon door met eten, drinken, slapen en films kijken.
De vertelling, een mix van bewezen feiten, bracht het persoonlijke drama achter de horizontale tv-beelden uit de jaren 70 van de slachtoffers, de vintage 4:3 tv-beelden en de plausibele interpretatie van een schokkend, officieel aangekondigd complot door de makers van deze serie op respectvolle wijze tot leven. Uitstekend geacteerd en geregisseerd, een spannend verteld en geschreven script, vloeiende dialogen, beeldmateriaal en montage. Ik was er helemaal door gegrepen.
Ik vraag me af of de nasleep van het ongeluk uit 1992 in 2022 anders zou worden benaderd door alle betrokkenen of nu anno 2026.
Intrigerende en overtuigende Nederlandse dramaserie over de nasleep van de crash van de Boeing 747 van El Al in de Bijlmer in 1992. In de eerste aflevering wordt logischerwijs aandacht besteed aan de ramp en de chaos die ontstaat. Het is de minste van de vijf afleveringen. Maar Rampvlucht revancheert zich. Joy Delima (als dierenarts Asha Willems) debuteert in Rampvlucht met haar eerste hoofdrol in een serie. Waar Delima in Dirty Lines overtuigend en veelzijdig voor de dag komt, lijkt het of ze tijdens de eerste afleveringen haar gelaagde rol in Rampvlucht niet helemaal in de vingers heeft. Alsof Delima als actrice vertwijfelt raakt door alle overweldigende gebeurtenissen. Over de hele linie is het acteren wisselend, het grootste manco van Rampvlucht. Met als een van de positieve uitzonderingen de rol van ervaren rot Yorick van Wageningen, die uitmuntend werk aflevert. Rampvlucht snijdt tal van thema's aan; verdriet, hoop, politieke verwikkelingen, racisme, complotten, doofpotten en persoonlijke tragedies. Het is veel, mede omdat feiten en fictie ook nog eens door elkaar lopen. Maar de serie blijft door het overzichtelijke scenario van Michael Leendertse (Vliegende Hollanders) stevig overeind. Prachtig weergegeven zijn de kille Haagse machinaties die perfect contrasteren met het verdriet en de verslagenheid. Rampvlucht is daarmee een indrukwekkend eerbetoon aan de minstens 43 dodelijke slachtoffers van die afschuwelijke zondagavond 4 oktober 1992. Net als de boom die alles zag, is dit een serie die iedereen moet zien.
Hoewel sommige delen van deze documentaire fictief zijn, is de basis volledig waar. Het laat zien hoe corrupt de politiek in Nederland is, net als in veel andere landen, ondanks dat Nederland bekendstaat om zijn openheid en betrouwbaarheid. Het acteerwerk had hier en daar beter gekund, maar de documentaire wist mijn aandacht van begin tot eind vast te houden.
Je wordt meegenomen vanaf het moment dat de "Bijlmerramp" begon, tot het parlementaire onderzoek 7 jaar (!!) later. Het is absoluut terecht dat deze documentaire een "Gouden Kalf" heeft gewonnen.
Ik heb de ramp destijds heel bewust meegemaakt via de media en die heeft toen grote indruk gemaakt. Stel je toch voor dat je thuis televisie zit te kijken en er ineens een vliegtuig je huis binnenvliegt. Die gedachte herinner ik me nog het meest van toen. Maar ook de nasleep herinner ik me zeker nog. De mysterieuze mannen in witte pakken en ook dat bleek dat er zoveel illegalen in de Bijlmer woonden toen. Een aspect dat in de serie buitenwegen gelaten is. Net als de oorzaak van de ramp. Over dat laatste heb ik wel eens een reconstructie gezien in die Amerikaanse serie over vliegtuigramp oorzaken. Een afgebroken boutje was de reden als ik me goed herinner. Nogal lullige oorzaak met erg grote gevolgen dus.
Verder een uitstekende serie !