De speelplaats achter de Sophie Rosenthal Bewaarschool (Juli 1944)
De speelplaats achter de Sophie Rosenthal Bewaarschool (Juli 1944)
Deze groepsfoto, in juli 1944 gemaakt door de bekende Amsterdamse schoolfotograaf J.M. Bakels, roept door het bijschrift van het Stadsarchief vaak vragen op.
Dit beeld toont een kleuterklas op de speelplaats achter de Sophie Rosenthal Bewaarschool aan de Nieuwe Uilenburgerstraat. Omdat deze school van oorsprong een uitgesproken Joods karakter had, ontstaat al snel de indruk dat we hier Joodse kinderen zien. De historische context vertelt echter een ander, wrang verhaal.
De Sophie Rosenthal Bewaarschool werd in 1887 specifiek opgericht als kleuterschool voor arme Joodse kinderen uit de destijds overvolle en verpauperde volksbuurt Uilenburg.
Tientallen jaren voorzag de school in een grote behoefte, maar door grootschalige stadssanering en 'krotopruiming' tussen 1916 en 1930 werden veel bewoners gedwongen te verhuizen. Door het massale vertrek van de Joodse gezinnen naar andere wijken verloor het gebouw zijn functie als bewaarschool.
In 1930 sloot de kleuterschool definitief de deuren en werd het pand herbestemd tot een vakschool voor kleermakers. Ten tijde van deze foto fungeerde het gebouw dus al veertien jaar niet meer als Joodse kleuterschool.
Bovendien maakt de datering van de foto – juli 1944 – het nagenoeg onmogelijk dat de gefotografeerde kinderen van Joodse komaf zijn. In de zomer van 1944 waren de systematische deportaties al afgerond en was Amsterdam door de bezetter vrijwel 'Judenrein' verklaard.
Een openbare klassenfoto van Joodse kleuters op een schoolplein was op dat moment in de geschiedenis simpelweg ondenkbaar; de nog aanwezige Joodse kinderen leefden in strikte anonimiteit in de onderduik.
De archiefaanduiding "achter de Sophie Rosenthal Bewaarschool" verwijst hier dan ook puur naar de fysieke locatie. De gefotografeerde groep betrof hoogstwaarschijnlijk een reguliere, niet-Joodse school uit de buurt die simpelweg gebruikmaakte van het braakliggende plein.
Het is een ogenschijnlijk alledaags beeld, dat juist door de locatiekeuze de tragische afwezigheid van de oorspronkelijke bewoners van Uilenburg benadrukt.
Dit beeld toont een kleuterklas op de speelplaats achter de Sophie Rosenthal Bewaarschool aan de Nieuwe Uilenburgerstraat. Omdat deze school van oorsprong een uitgesproken Joods karakter had, ontstaat al snel de indruk dat we hier Joodse kinderen zien. De historische context vertelt echter een ander, wrang verhaal.
De Sophie Rosenthal Bewaarschool werd in 1887 specifiek opgericht als kleuterschool voor arme Joodse kinderen uit de destijds overvolle en verpauperde volksbuurt Uilenburg.
Tientallen jaren voorzag de school in een grote behoefte, maar door grootschalige stadssanering en 'krotopruiming' tussen 1916 en 1930 werden veel bewoners gedwongen te verhuizen. Door het massale vertrek van de Joodse gezinnen naar andere wijken verloor het gebouw zijn functie als bewaarschool.
In 1930 sloot de kleuterschool definitief de deuren en werd het pand herbestemd tot een vakschool voor kleermakers. Ten tijde van deze foto fungeerde het gebouw dus al veertien jaar niet meer als Joodse kleuterschool.
Bovendien maakt de datering van de foto – juli 1944 – het nagenoeg onmogelijk dat de gefotografeerde kinderen van Joodse komaf zijn. In de zomer van 1944 waren de systematische deportaties al afgerond en was Amsterdam door de bezetter vrijwel 'Judenrein' verklaard.
Een openbare klassenfoto van Joodse kleuters op een schoolplein was op dat moment in de geschiedenis simpelweg ondenkbaar; de nog aanwezige Joodse kinderen leefden in strikte anonimiteit in de onderduik.
De archiefaanduiding "achter de Sophie Rosenthal Bewaarschool" verwijst hier dan ook puur naar de fysieke locatie. De gefotografeerde groep betrof hoogstwaarschijnlijk een reguliere, niet-Joodse school uit de buurt die simpelweg gebruikmaakte van het braakliggende plein.
Het is een ogenschijnlijk alledaags beeld, dat juist door de locatiekeuze de tragische afwezigheid van de oorspronkelijke bewoners van Uilenburg benadrukt.
Bijschrift foto Stadsarchief Amsterdam:
Juli 1944. Foto: J.M. Bakels (1885-1959)
Groepsfoto van een kleuterklas op de speelplaats achter de Sophie Rosenthal Bewaarschool, Nieuwe Uilenburgerstraat 27-31
Bron + foto in kleur > Oud Amsterdam in kleur
Juli 1944. Foto: J.M. Bakels (1885-1959)
Groepsfoto van een kleuterklas op de speelplaats achter de Sophie Rosenthal Bewaarschool, Nieuwe Uilenburgerstraat 27-31
Bron + foto in kleur > Oud Amsterdam in kleur
Reacties
Een reactie posten