Willem van Oranje (televisieserie) Review

 De veelgeprezen tv-serie Willem van Oranje vertelt het bijzondere levensverhaal van onze Vader des Vaderlands. Hoewel loyaal aan de Spaanse kroon krijgt Willem van Oranje-Nassau gewetensbezwaren als hij de plannen van Philips II hoort. Er worden bloedige inquisities tegen de protestanten in Europa beraamd die ook het Nederlandse volk niet zullen overslaan. Hoewel katholiek is Willem absoluut tegen iedere vorm van aantasting van de godsdienstvrijheid. Vriendschap en liefdes maar ook intriges en verraad hebben allen deel uitgemaakt van het fascinerende leven van de grondlegger van het huidige Nederlandse Koningshuis.
__________________

Review:

Het is gewoon 42 jaar geleden dat ik deze serie op Tv heb gekeken. Ik kwam deze tegen op YouTube en het weer bekeken.
Dramaserie over het leven van prins Willem van Oranje. Jeroen Krabbé speelt de Vader des Vaderlands als een gewoon mens, met goede en slechte kanten: jongensachtig, charmant, doortrapt en zwak.
Zoals de titel al aangeeft, beschrijft deze serie op magnifieke wijze het leven van Willem I "de Zwijger" van Oranje, die opgroeide in het vorstelijke kasteel van het kleine Duitse graafschap Nassau in Dillingen. Op elfjarige leeftijd erfde hij de enorme rijkdommen van de prins van Oranje (in Zuid-Frankrijk, met belangrijke bezittingen in de Lage Landen) en werd hij naar het hof van Margrethe, de zus van keizer Karel V, in Brussel gestuurd om een ​​katholieke opvoeding te ontvangen. Hij werd al snel een vertrouweling en hoge raadsman van de Habsburgers, een begenadigd diplomaat en militair officier. Toen de vervolging van de protestanten – en enkele andere maatregelen – echter op groot verzet stuitte bij het volk en vele edelen, werd het voor de Lutheraan in hart en nieren steeds moeilijker om trouw te blijven aan de kroon. Hij leidde uiteindelijk het verzet toen Karels erfgenaam, koning Filips II van Spanje, alle onderhandelingen staakte en probeerde zijn absolute heerschappij met militaire macht op te leggen. Dit resulteerde echter slechts in een splitsing van de Lage Landen in een katholiek zuidelijk deel onder Habsburgse controle en een noordelijk deel, gedomineerd door calvinisten, dat uiteindelijk de 'gekroonde republiek' van de Zeventien Verenigde Provincies onder Willem (en later zijn erfgenamen, die eeuwenlang zijn titel van stadhouder behield, theoretisch een Habsburgse gouverneur) vormde. Hij zocht moeizaam een ​​diplomatieke weg te midden van de oorlogen en religieuze burgeroorlogen in heel Europa. Ook zijn privéleven wordt geschetst, inclusief verschillende huwelijksverbintenissen en een erkende buitenechtelijke zoon.
In 1984 was het 400-jarig jubileum van het overlijden van Willem van Oranje (of Willem van Oranje, zoals Elizabeth I hem noemde), de 'vader' van Nederland, van wie het Koninklijk Huis afstamt. Het hele jaar werd dan ook uitgeroepen tot het 'Jaar van Oranje'. Ter ere hiervan werd een grootschalige miniserie geproduceerd met Jeroen Krabbé in de rol van Willem de Zwijger en vrijwel alle bekende Nederlandse acteurs van die tijd, evenals een groot aantal Belgische toneelspelers. De serie was zo kostbaar dat zelfs Omroep de kosten niet kon dragen. Daarom sloegen AVRO & Veronica Television de handen ineen met de Belgische BRT om dit tiendelige spektakel te creëren.
Dit kun je wel een monumentale tv-serie noemen. De kostuums zijn prachtig, de teksten uitstekend, de decors uitgelezen, en de acteerprestaties bovengemiddeld. Voor iedereen die van vaderlandse geschiedenis houdt is het een must. MAAR de beeldkwaliteit laat te wensen over. Jammer dat ze dit niet in blu-ray kwaliteit hebben uitgebracht.
Regisseur Walter van der Kamp, geen onbekende in het maken van langdradige miniseries (hij regisseerde in de jaren zeventig "De Stille Kracht" en "Hollands Glorie"), schreef ook het scenario, dat helaas leest als een geschiedenisboek. Bijna elke zin die wordt uitgesproken is uitleg. Als mensen het niet over historische gebeurtenissen hebben, leggen ze uit hoe die met elkaar verband houden of vertellen ze elkaar hoe lang het geleden is dat ze elkaar voor het laatst hebben gezien. De serie behandelt het hele leven van de Prins van Oranje, beginnend met een korte blik op zijn moord, waarna de serie teruggaat naar zijn jeugd en chronologisch verdergaat. Jeroen Krabbes zoon Jasper speelt de jonge Willem in een paar scènes, waarna zijn vader het overneemt en de rol vertolkt vanaf zijn achttiende tot zijn dood op 51-jarige leeftijd (hoewel hij ouder is opgemaakt, maar ik denk dat mensen in die tijd sneller verouderden). Zijn drie vrouwen en dertien kinderen zijn allemaal aanwezig, de oudste wordt gespeeld door een andere zoon van Jeroen, Martijn Krabbé, voordat hij tv-presentator werd.
De serie blinkt uit in het laten zien van de complexe politieke intriges. Het is geen simpel verhaal van 'goed tegen kwaad'. De psychologische strijd tussen de twijfelende Willem van Oranje (Krabbé) en de starre, diepreligieuze Filips II (Nijholt) is fantastisch geschreven.
Destijds waren er protesten van aanhangers van het Huis van Oranje die het afkeurden dat de grootste Oranje aller tijden werd neergezet als een man die graag feestte en dronk (in ieder geval in zijn jeugd). Als je nu terugkijkt op de serie, is het moeilijk te geloven dat er zoveel ophef over is gemaakt, want Willem wordt praktisch als een heilige neergezet, altijd respectvol tegenover zijn vijanden, genadig voor wie hem onrecht aandoet en (in latere jaren) constant vergezeld door zijn hond Koense. Het getuigt van Jeroen Krabbés charisma (en zijn kalmerende stem) dat hij de hele serie weet te dragen met zo'n nobel personage, want iedereen weet dat het spelen van de schurk veel interessanter is. Willem Nijholt smult dan ook met zichtbaar plezier van de rol van Filips II, heerser van Spanje en Willems grootste tegenstander.
De dialogen zijn prachtig geconstrueerd. Hoewel het taalgebruik voor moderne begrippen wat theatraal en plechtig is, geeft het de serie een enorme statigheid en intellectuele diepgang die je in moderne, flitsende series vaak mist.
Zoals te verwachten bij een kostuumdrama als dit, zijn de kostuums en decors prachtig. De kostuumafdeling reisde door heel Europa om tot wel 3000 verschillende kostuums te bemachtigen (of te huren). Er zou nooit een budget zijn geweest om alle veldslagen te filmen die werden uitgevochten tussen de legers van Oranje en de Spanjaarden. We hebben het hier immers over de Tachtigjarige Oorlog. De meeste van deze veldslagen worden dan ook pas door de personages besproken nadat ze hebben plaatsgevonden. Soms worden er flitsen van de nasleep getoond. Dit alles wordt begeleid door een zeer dramatische soundtrack, gecomponeerd door Tony Eyck, die helaas geen memorabel hoofdthema wist te bedenken, maar wel op inventieve wijze het Nederlandse volkslied 'Wilhelmus' verwerkte. Natuurlijk duikt de Wilhelmus alleen op in de serie wanneer dat historisch gezien gerechtvaardigd is, namelijk nadat het werd geschreven door Oranjes vertrouwde vriend Marnix (hier gespeeld door Bram van der Vlugt).
De serie blinkt uit in het laten zien van de complexe politieke intriges. Het is geen simpel verhaal van 'goed tegen kwaad'. De psychologische strijd tussen de twijfelende Willem van Oranje (Krabbé) en de starre, diepreligieuze Filips II (Nijholt) is fantastisch geschreven.
Als vijftienjarige was dit te hoog gegrepen voor mij destijds. Ik vond 't nogal saai. Het weer gezien en ademloos gekeken, het is echt een goede serie. Nu ben ik dan, ouder en wijzer, er eindelijk klaar voor. En bij elke aflevering die ik zag, kreeg ik er meer respect voor. Prachtig. Niks voor jonge tieners.
Maar voor de ouderen onder ons wel leuk om het te kijken of weer eens te zien.
Ik heb er van genoten.

De serie is hier te zien:
Alle afleveringen op volgorde : 

https://www.youtube.com/watch?v=dgMB25qHhis&list=PLCNUnrqcoYZtonkOeqh24BGVV6b3xBF8q&index=1
https://www.youtube.com/watch?v=RWnVrCm17NU&list=PLCNUnrqcoYZtonkOeqh24BGVV6b3xBF8q&index=2
https://www.youtube.com/watch?v=HYZogTLmkBI&list=PLCNUnrqcoYZtonkOeqh24BGVV6b3xBF8q&index=3
https://www.youtube.com/watch?v=Rb0nYy3FYBw&list=PLCNUnrqcoYZtonkOeqh24BGVV6b3xBF8q&index=4
https://www.youtube.com/watch?v=JRKrOUJ3Vqw&list=PLCNUnrqcoYZtonkOeqh24BGVV6b3xBF8q&index=5

Extra: Achter de schermen:
https://www.youtube.com/watch?v=bk3hwgtenzE&list=PLCNUnrqcoYZtonkOeqh24BGVV6b3xBF8q&index=6