Etty - Review

In het door de nazi's bezette Amsterdam beschrijft Etty Hillesum in haar dagboeken een liefdesaffaire met Julius Spier, die een radicale transformatie teweegbrengt. Deze transformatie wordt versterkt door de bedreigingen waarmee ze als Joodse vrouw te maken krijgt en leidt haar tot een buitengewone daad van solidariteit.
________

Review:

Gezien op NPO Start. Naar het boek Dagboek van Etty Hillesum. Helaas heb ik dat boek niet gelezen en kan ik dus geen vergelijking maken. Ik heb het boek wel vroeger op school gezien in de boekenkast maar koos toen om het dagboek van Anne Frank te lezen. Ik las haar naam op de rug toen verkeerd: Etty Hilversum, maar het is Etty Hillesum.
De serie baseert zich op Hillesums dagboeken en brieven — sinds hun publicatie in 1981 kernmateriaal in de Shoah-literatuur — en concentreert zich vooral op haar relaties met drie mannen. Julius Spier, de charismatische handlezer die haar geestelijke mentor en grote liefde wordt, vormt het eerste centrum. Sebastian Koch geeft hem de juiste mix van autoriteit en knuffelbaarheid, waardoor zijn aantrekkingskracht begrijpelijk wordt. Later komt ex-minnaar en radiomaker Klaas Smelik (Gijs Naber) prominent in beeld als antagonist: een nuchtere socialist die Etty wil laten onderduiken. Op de achtergrond speelt huisbaas Han Wegerif (Leopold Witte) een meer bezorgde rol. Veel vriendinnen uit Hillesums leven zijn samengevoegd tot één fictief personage, Lizzie Blom, die wél kiest voor vlucht.
Deze 6-delige serie is naar het heden verplaatst. Aan de ene kant is dat gemakkelijk. Je hoeft als regisseur alleen maar bordjes op te hangen met de tekst "Voor Joden verboden" en klaar ben je.Maar voor mij was dat dus echt NOT DONE ! Je haalt op deze manier de echtheid van het leven van Etty er onderuit. Ze is in 1943 vermoord en niet 80 jaar later. De regisseur heeft nog wel gezorgd voor veel ME-busjes en in het zwart geklede agenten met het SS-teken op de boord, nou wat spannend zeg, ik vond dat dus ook nergens opslaan. Bovendien hoorde je ook vaak onverstaanbare portofooncommunicatie, wat me deed denken aan de 'The Handmaid's Tale'-serie. Het kostte me dus even moeite om mijn draai in de serie te vinden, want ik hou ervan als alles historisch klopten dit klopte voor mij dus niet. Toch ging dat wennen sneller dan ik dacht en dat kwam omdat het meer om het innerlijk van Etty ging en dat werd goed vertolkt door de Weense actrice Julia Windischbauer. Zij had zich in korte tijd de Nederlandse taal eigen gemaakt en haar Nederlands klonk uitstekend. Alleen als zij de voice-over deed, klonk zij wat anders, wat geaffecteerd.Op haar heb ik verder niks aan te merken, maar het heden daagse kleding en het huidige Amsterdam maakt voor mij de serie kapot. Sebastian Koch speelde een uit Berlijn gevluchte psychoanalyticus op wie zij verliefd werd. Hij oordeelde zijn patiënten aan hun handlijnen. Dat vond ik wat zweverig. Gijs Naber speelde Klaas, een socialistische radioman (1, 2, 3, 4, alle immigranten welkom hier), een vriend van Etty. Hoezo alle immigranten welkom hier ? Ze werden afgevoerd en vermoord, dus dat sloeg ook even nergens op.
Levi houdt de serie ingetogen, met veel lange dialogen en een minimalistische enscenering. Hoewel hedendaagse attributen sporadisch opduiken (ME-busjes, walkietalkie-geluid), blijft het tijdloze registratiebeeld dominant: geen mobiele telefoons, geen modieuze kleding. De laatste, aangrijpende scène toont Etty als alledaagse reiziger die instapt op de trein naar Westerbork — een keuze die ondanks haar uitgebreide reflecties onbegrijpelijk blijft en juist daardoor aangrijpt. Historisch context: Etty meldde zich later vrijwillig als vertegenwoordiger bij kamp Westerbork en werd in september 1943 met haar ouders en broertje naar Auschwitz gedeporteerd, waar ze werd vermoord. Dus waarom stapte ze op de trein ? Wat was de gedachte gang ? waarom zit in deze serie geen diepgang ?
De serie had de uitstraling van de jaren 30 /40 moeten hebben en dan was het een goede serie geweest, nu is het een grote bagger zooi geworden en ik vind persoonlijk dat Etty beter in haar eigen tijdsbeeld had moeten worden gefilmd waardoor het waarde had gekregen. Ik vind zelf dat hoe het nu gedaan is smakeloos en een ontering voor de Etty zelf en na gedachtenis. Ik kon ook de concentratie er niet bij houden, puur omdat het niet goed werd neer gezet en werd verteld. Ik kijk veel oorlogsfilms en series, maar deze is echt de slechtste tot nu toe !
Ik raad de serie dus niet aan, omdat het niet historisch is en na de huidige tijd is verplaatst en voor mij het gewoon over de top was, wat zich in het verleden heeft afgespeeld moet je ook zo filmen en vertellen en niet verplaatsen naar het huidige en daar komt ook nog eens bij, Amsterdam is Amsterdam niet meer. Op een racefiets door de stad hoe achterlijk kun je zijn ? en met een Bh voor het raam zitten ! echt te maf voor woorden !