Odeon

 Van brouwerij naar concertzaal,van veilinghuis tot filmzaal, van winkel tot Michelin restaurant, mijn naam is het Odeon en ben gevestigd aan het Singel 460.

Vanaf 1586 vindt er bebouwing plaats buiten de Heiligewegpoort bij het huidige Koningsplein. Hier vestigt zich rond 1593 ook de brouwerij 't Witte Lam, in de akten genoemd 'daar waar 't Lammeken uithangt'. Brouwmeester is Roelandt Garnier. De zaken gaan kennelijk niet voorspoedig en in 1600 worden zijn bezittingen executoriaal verkocht. De brouwerij met erf komt in bezit van schout Willem van der Does (1547-1624) die het geheel in 1611 doorverkoopt aan Jan de Bast. In 1661 koopt koopman Gillis Marcelis de toen door Joachim Colijns gedreven brouwerij met bijbehorend woonhuis en laat het geheel afbreken.

Philips Vingboons bouwt in 1661/1662 hier het prachtige woonhuis Nürnberg met de typisch uitstraling van een koopmanhuis, beneden wonen en boven opslag van handelsgoederen. Het pand had oorspronkelijk een zeer gebruikelijke opzet van voorhuis en achterhuis met daartussen een verbindend tussenlid met een binnenplaats. In tegenstelling tot het interieur is de gevel op enkele wijzigingen na, intact gebleven. Wel verdween overigens het gebeeldhouwde lam, dat verwees naar de oude brouwerij. Vingbooms voorziet in zijn ontwerp het huis van een halsgevel met onder de hijsbalk een steen met het jaartal 1662. Kort na de voltooiïng van de verbouwing, overlijdt Marcelis.

Het nieuwe theater kreeg de naam Odeon, genoemd naar de Griekse en Romeinse gebouwen waar dichterlijke en muzikale wedstrijden werden gehouden. De pers is laaiend enthousiast over deze nieuwe aanwinst voor het tot dan beperkte concertwezen in Amsterdam. Naast de geregelde concerten biedt het Odeon in de 19e eeuw plaats aan andere activiteiten. In één van de zijkamers is rond 1865 de muziekschool van de Maatschappij tot de bevordering van de Toonkunst gevestigd. Zowel de theaterzaal als de kamers op de bel-etage worden verhuurd als feest-, oefen- en vergaderlokalen.

Eén vergadering is een aparte vermelding waard. Het comité van notabelen nodigt op 7 maart 1882 het publiek uit voor een openbare vergadering die plaats vindt in de grote zaal van de Odeon. Hierbij wordt tot de oprichting van het Concertgebouw besloten. Het is ironisch genoeg het Concertgebouw dat het Odeon tot een kwakkelend bestaan veroordeeld. De Odeonzaal is niet langer comfortabel genoeg en ernstige muziek onwaardig. Rond 1912 kende Amsterdam een overvloed aan nieuwe bioscopen. Oude theaters en feestlokalen werden in hoog tempo omgebouwd tot filmzalen. Ook het Odeon kon hier niet aan ontkomen. Echter meer bioscopen betekende ook betere zalen en zo was het snel afgelopen met filmvertoningen in het Odeon.

In 1919 werd de bel-etage ingericht als eerste gemeentelijke winkel van Amsterdam. Burgers konden er voor aanmerkelijk lagere prijzen dan elders kleding en stoffen kopen. De winkel was een groot succes bij het publiek en verhuisde zodoende spoedig naar een andere locatie, waarna het Odeon tot 1967 voornamelijk dienst deed als veilinggebouw. In de oorlogsjaren werd het pand gebruikt als meubelhuis en later noodhospitaal. Het souterrain was een Beierse bierkelder waar leden van de NSB schenen te vertoeven, in 1952 internationale homobar. In 1952 opende het COC er een nationaal tehuis, een soort vrijstaat voor homoseksuelen.

Amsterdam Village Company neemt in 2003 het noodlijdende Odeon over. Na een grootschalige reorganisatie en verbouwing gaat Odeon in 2005 weer open en krijgt opnieuw een plek in het culturele- en uitgaansleven van Amsterdam. In 2013 opening Ricardo's in Odeon. Sinds augustus 2013 is in de kelder van Odeon restaurant Ricardo's geopend. Dit restaurant staat onder leiding van chefkok Ricardo van Ede. Deze chefkok is één van de weinigen die al op zijn 21e jaar een Michelin ster wist te bemachtigen.