Een emotioneel gezond persoon biedt zijn excuses aan wanneer hij of zij je kwetst

 Een emotioneel gezond persoon biedt zijn excuses aan wanneer hij of zij je kwetst, zelfs als dat niet opzettelijk was. Hij of zij probeert te begrijpen hoe jij je voelt, erkent de impact van zijn of haar gedrag en doet moeite om de relatie te herstellen. Empathie en verantwoordelijkheid maken van nature deel uit van volwassen communicatie, omdat respect voor de ander belangrijker is dan het eigen ego.

Een narcist reageert daarentegen vaak precies andersom. In plaats van de pijn die hij heeft veroorzaakt te erkennen, verwijt hij jou dat je je gekwetst voelt. Het gesprek verandert al snel: niet zijn gedrag staat ter discussie, maar jouw reactie. Je bent volgens hem te gevoelig, te dramatisch of te veeleisend. De schuld wordt naar jou verschoven en alle verantwoordelijkheid verdwijnt.
Dit mechanisme helpt de narcist zijn zelfbeeld te beschermen en elke vorm van zelfreflectie te vermijden. Zich verontschuldigen zou betekenen dat hij een fout toegeeft, en het toegeven van een fout bedreigt zijn gevoel van superioriteit. Daarom valt hij liever jouw reactie aan dan zijn eigen gedrag te erkennen. Langzaam begin je aan je eigen gevoelens te twijfelen en je pijn te bagatelliseren om conflicten te vermijden.

Na verloop van tijd kan deze dynamiek zeer destructief worden. Je leert te zwijgen, je gevoelens niet meer te uiten of gedrag te accepteren dat je kwetst, alleen om de vrede te bewaren. Ondertussen behoudt de narcist de controle en ontwijkt hij elke emotionele verantwoordelijkheid.

Het verschil is eigenlijk heel eenvoudig: een normaal persoon probeert de relatie te herstellen, een narcist probeert zichzelf te verdedigen. De één beschermt de relatie, de ander beschermt zijn ego. Door dit verschil te begrijpen, kun je ongezonde en onevenwichtige relaties sneller herkennen en duidelijke grenzen stellen tegenover mensen die weigeren verantwoordelijkheid te nemen voor hun daden.