De Uilenburger Synagoge


 De Uilenburger Synagoge

Op de foto van C.P. Schaap uit 1968 zien we de befaamde Uilenburger Synagoge. Het pand bevindt zich van oudsher aan de Nieuwe Uilenburgerstraat 91 in Amsterdam.

Dit prachtige gebouw met zijn kenmerkende klokgevel in Lodewijk XV-stijl kent een rijke historie. De bouw van deze synagoge werd voltooid en in gebruik genomen in het jaar 1766. Het gebouw kwam tot stand in opdracht van de snelgroeiende Hoogduitse Joodse gemeente. Zij hadden dringend behoefte aan een extra godshuis in dit dichtbevolkte deel van de stad.

Over de oorspronkelijke bouwer of architect en de exacte bouwkosten in 1766 is helaas weinig bewaard gebleven. De bedoeling van het pand was om als centrale gebedsruimte en ontmoetingsplek te dienen. Voor de veelal arme lokale bevolking op Uilenburg werd het gebouw al snel een levendige 'volkssjoel'.

Op de bovenverdieping was de eigenlijke synagoge met veel toewijding ingericht voor het gebed. De benedenruimte werd daarentegen ingezet voor maatschappelijke activiteiten en bruiloftsfeesten. Vanaf 1889 werd een deel van deze onderverdieping zelfs gebruikt voor het ritueel slachten van gevogelte.

In 1926 vond er een verbouwing en uitbreiding plaats onder leiding van architect Harry Elte. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de Joodse buurt zwaar getroffen en werd ook dit religieuze pand geplunderd.

Gelukkig bestaat de Uilenburger Synagoge na al deze donkere en bewogen jaren tot op de dag van vandaag nog steeds. Het overleefde de oorlogstijd en werd door de gemeente Amsterdam in de jaren vijftig gerestaureerd. Het diende daarna enige decennia onder meer als een gemeentelijk restauratieatelier en cursuslocatie.

Met hulp van private middelen is het pand de afgelopen tijd stap voor stap in oude glorie hersteld. Tegenwoordig wordt het beheer van het gebouw met grote passie uitgevoerd door de Stichting Uilenburger Sjoel. Hiermee heeft het pand zijn historische, Joodse en maatschappelijke functie in de wijk weer helemaal terug.

Men kan er nu weer periodiek terecht voor het vieren van Joodse feestdagen, Tora-studies en vieringen. Daarnaast bruist het gebouw regelmatig van de toegankelijke culturele activiteiten, lezingen en concerten. Sinds 2003 is deze historische Amsterdamse locatie zelfs aangewezen als een officiƫle burgerlijke trouwlocatie.

Zo vertelt dit indrukwekkende monument nog altijd het bijzondere verhaal van 250 jaar Joodse geschiedenis. De foto van Schaap herinnert ons daarom blijvend aan de kracht en veerkracht van dit unieke Amsterdamse erfgoed. 

Reacties

Populaire posts van deze blog

Open brief aan mijn oudste dochter...

Kraai

Vraag me niet hoe ik altijd lach

Gone with the Wind (1939)

Ekster