Jeneverbes

 Jeneverbes

Volgens een Zwitserse sage is het een dwerg die het wonderbaarlijke medicijn aan het volk verkondigde.

Ook nadat deze vreselijke ziekte uit Europa was verdwenen, bleef de Jeneverbes bij het volk door zijn wonderbaarlijke genezingen in hoog aanzien staan als beschermer tegen besmettelijke ziekten.

Zo werd in de Franse ziekenhuizen (1870) tijdens de uitbraak van de pokken met rokende takken van de Jeneverbes, de vertrekken gedesinfecteerd.

Ook tijdens de Spaanse griep epidemie in 1918, was het kauwen op de bessen van de Jeneverbes, nog wijd en zijd verspreid in Duitsland.

De Jeneverbes werd met zijn vruchten in de zestiende eeuw als een populair geneesmiddel voor alle kwalen aangezien.

Zo schrijft Rembert Dodoens het volgende in zijn kruidenboek over de 'Genever’:

“Die vruchten Oft besiekens van den Genevere sijn goet voor die maghe longhene levere ende nieren / sy ghenesen den oude hoest / crimpinghen (krampen) ende windt in den buyck / ende doen water maken / met wijn oft huenich (honing) water ghesoden ende ghedroncken. Die selve besickens sijn oock goet den ghenen die verreckt ghevallen oft gheborsten sijn / in der selver manieren ghebruyckt. Tsap van den bladeren / wederstaet alle fenijn sonderlinghe (vooral) van den aderen (adders) ende slanghen / ende es goet daer tsegen ghedroncken ende van buyten op die wonden ghestreken. Tot den selven sijn oock die vruchten goet in alder manieren ghebruyckt. Geneveren ghebrant / ende dijsghelijcx oock huere besiekens / veriaghen met hueren roock alle fenijnich ghedierte ende alle corruptien (vervuiling) van der locht (lucht) / ende daer om zoo sijn sy goet ghebrant in tijt van haestighe siekten ende al om daer quade locht es. Die scorse van den Geneveren ghebrant gheneest die quade scorftheyt ende ruydicheyt met water daer op ghestreken. Die roock van Vernix (Een naam die vroeger door apothekers gebruikt werd voor de hars, die uit de bast en hout vloeit) es goet den herssenen / hy verdroocht die overvloedighe vochticheyt van den hoofde / ende stelpt die vloet van den catarren (Flinke verkoudheid met lopende neus, oren en keelslijm)” .

In het Oostenrijkse Steiermark vindt men de Jeneverbes één van de beste voorbehoedsmiddelen tegen (pok)blaren. Men kauwt er op de bessen, drinkt er een thee van, of men rookt de huiskamer en de vestibule uit met jeneverbeshout.

Nog niet zo lang geleden werden in de apotheek nog allerlei preparaten bereidt op basis van de Jeneverbes. (vooral de Jeneverbessen zelf) Bijvoorbeeld, de jeneverbessentinctuur voor de maag en verkoudheid, de jeneverbessenspiritus als wrijfmiddel, de jeneverbessenolie uitwendig bij huidziekte, jicht, reumatiek en verlammingen, uitwendig tegen waterzucht, geelzucht en andere gal-kwalen, jicht en nierverstopping enzovoort.

Pastoor Kneipp (1821 1897) beveelt het volgende aan bij zwakke magen. Zo liet hij op de eerste dag de maagpatiënten vier 'bessen' kauwen en opeten. Vervolgens moesten ze iedere dag één bes meer nemen tot ze op de twaalfde dag er vijftien gebruikt hadden, daarna op de zelfde wijze weer terug tot vier.