Kinderen komen ter wereld

Kinderen komen ter wereld met een liefde die geen grenzen kent. Ze houden onvoorwaardelijk van hun ouders, ongeacht wat die ouders wel of niet kunnen bieden. Maar wat gebeurt er wanneer een ouder niet in staat is om die liefde te ontvangen? Wanneer eigen pijn, trauma’s, of omstandigheden de ouder onbereikbaar maken voor de emotionele behoeften van het kind?

Dan gebeurt iets wat bijna onvoorstelbaar is: het kind stopt niet met houden van de ouder. Het stopt met houden van zichzelf (zin uit het boek van Marianne Mudder; wat ik eerder had willen weten).

Deze dynamiek kom ik vaak tegen in therapie, zowel binnen gezinnen als bij individuele cliënten. Volwassenen die vastlopen in hun relaties, die worstelen met zelfwaardering, of die zichzelf voortdurend voorbijlopen. Wanneer we samen terugkijken naar hun jeugd, blijkt vaak dat hun ouders emotioneel afwezig waren, misschien niet uit onwil, maar uit onvermogen. Een kind dat niet gezien wordt, probeert onbewust oplossingen te vinden: door zichzelf aan te passen, door perfect te zijn, door zijn behoeften weg te stoppen, of door zich stilletjes terug te trekken.

Voor het kind voelt dit alsof het de enige weg is naar verbinding: “Als mijn ouder niet verandert, dan verander ik mezelf.” Maar de prijs is hoog. Door zichzelf aan te passen, verliest het kind de verbinding met zijn eigen kern, met wie het werkelijk is. Het leert dat zijn gevoelens er niet toe doen, dat zijn behoeften onbelangrijk zijn, en dat liefde iets is wat verdiend moet worden in plaats van wat vanzelfsprekend gegeven wordt.

Deze innerlijke wond werkt vaak door in het volwassen leven. Veel mensen blijven in dezelfde patronen vastzitten: ze zoeken goedkeuring, zijn bang om fouten te maken, of voelen zich leeg en vervreemd van zichzelf. Ze worstelen met zelfliefde omdat dat als kind niet gespiegeld werd. Want hoe kun je van jezelf houden als je hebt geleerd dat je niet goed genoeg bent zoals je bent?

En toch: het besef dat die liefde niet uit jezelf kwam, maar een reactie was op een ouder die het niet kon ontvangen, kan een bevrijdend inzicht zijn. Het maakt ruimte om opnieuw te kiezen.

Het helen van deze wond begint vaak met het erkennen van wat er gebeurd is: dat de liefde van een kind onvoorwaardelijk is, maar dat het niet de verantwoordelijkheid van een kind is om de ouder emotioneel te dragen. Dat je als kind niet tekortkwam, maar dat je ouder simpelweg niet in staat was om die liefde te ontvangen.

Het vraagt moed om terug te keren naar die plek in jezelf waar de pijn ligt. Om opnieuw contact te maken met je eigen behoeften, je eigen kwetsbaarheid. En om te leren dat zelfliefde niet iets is wat je hoeft te verdienen, maar iets wat altijd in jou heeft gewoond, verborgen achter lagen van aanpassing en overleving.

Zelfliefde is een reis, een terugkeer naar wie je werkelijk bent. En hoewel die reis pijnlijk kan zijn, is ze ook bevrijdend. Want uiteindelijk hoef je de liefde niet buiten jezelf te zoeken – ze is er al, wachtend tot jij haar opnieuw durft te ontvangen.