Jullie kennen vast de populaire uitspraken

Jullie kennen vast de populaire uitspraken zoals ‘we zijn onze gedachten’ en ‘alles wat je aandacht geeft, groeit’. Hoewel ze vaak te pas en te onpas worden gebruikt, bevatten ze een kern van waarheid (ik waag me niet aan absolute waarheden). Ons brein is namelijk zo georganiseerd dat we de informatie waarnemen die onze bestaande overtuigingen bevestigt. Daarom kunnen labels gevaarlijk zijn. Ze worden onze waarheid. Tegelijkertijd bieden ze ook houvast; ze geven ons een kader waarbinnen we de wereld kunnen begrijpen. En dat hebben we nodig: begrip en duidelijkheid.

Maar hierin schuilt een valkuil. We worden soms de persoon die anderen in ons zien. Als jij bijvoorbeeld steeds tegen mij zegt dat ik er nooit voor jou ben, zal ik me uiteindelijk gaan terugtrekken om mezelf te beschermen tegen dat gevoel van onrecht. Dat versterkt jouw beeld van mij, en zo bevestigen we elkaar in onze waarheden. Gedachten die we vaak genoeg herhalen, worden ons interne referentiekader: ‘zie je wel, hij doet het elke keer weer.’ Zo vormen onze overtuigingen onze werkelijkheid, zowel in positieve als in negatieve zin.

Byron Katie stelt terecht de vraag: ‘Hoe weet je dat het waar is?’ Deze vraag daagt je uit om jouw waarheid te onderzoeken en andere mogelijkheden te overwegen. Door jouw perspectief te verbreden, verandert jouw werkelijkheid.

Tijdens een relatietherapiesessie zei iemand laatst met een blik van verwondering: ‘Ik dacht altijd dat hij niet geïnteresseerd was. Ik geloofde inmiddels dat ik niet belangrijk meer was voor hem. Maar nu we deze gesprekken hebben, begrijp ik dat hij, op zijn manier, juist ontzettend zijn best deed om het mij naar de zin te maken. Ik zag het gewoon niet. Mijn aandacht was alleen gericht op wat hij níet goed deed.’ Dit is hoe onze aandacht en overtuigingen ons beeld kleuren.

Als je merkt dat storende gedachten je overnemen en leiden tot negatieve emoties, onderzoek die gedachten dan eens. Vraag jezelf af: Waar richt ik mijn aandacht op? Zijn er momenten waarop ik twijfel aan deze gedachten? Wat gebeurt er als ik dat doe? Kun je jouw waarheid omdraaien? Wie zou je dan zijn?

Probeer je open te stellen voor andere gedachten. En als ze niet bij je passen, laat ze los. Of niet – dat mag ook. Het belangrijkste is dat je ruimte maakt voor onderzoek, zonder direct te oordelen. Want waar je aandacht aan geeft, groeit – misschien wel meer dan je denkt.