De uitspraak dat mensen je alleen pijn kunnen doen als je dat toelaat

 De uitspraak dat mensen je alleen pijn kunnen doen als je dat toelaat, klinkt misschien als een boodschap over persoonlijke kracht, maar kan juist bijzonder kwetsend zijn voor iemand die emotioneel misbruik, manipulatie of een toxische relatie heeft meegemaakt. Het suggereert namelijk dat je zelf verantwoordelijk bent voor de pijn die een ander je heeft aangedaan. Alsof je het had kunnen voorkomen door sterker te zijn, betere keuzes te maken of eerder weg te gaan.

Maar zo eenvoudig werkt menselijk gedrag niet. Mensen kunnen vertrouwen winnen, grenzen geleidelijk overschrijden en iemand emotioneel afhankelijk maken. Manipulatie kan zo subtiel verlopen dat je pas achteraf begrijpt wat er werkelijk gebeurde. Angst, verwarring, financiële afhankelijkheid, hoop op verandering of zorgen om anderen kunnen het bovendien moeilijk maken om een schadelijke situatie te verlaten.

Dat je iemand vertrouwde, betekent niet dat je toestemming gaf om gekwetst te worden. Dat je bleef proberen de relatie te herstellen, betekent niet dat je zwak was. En dat je niet onmiddellijk herkende wat er gebeurde, maakt je niet verantwoordelijk voor het gedrag van de ander.

Persoonlijke grenzen leren stellen kan helpen om jezelf in de toekomst beter te beschermen, maar dat is iets anders dan de schuld bij het slachtoffer leggen. De verantwoordelijkheid voor manipulatie, intimidatie of misbruik ligt bij degene die daarvoor kiest.

Herstel begint vaak met het loslaten van de gedachte dat je alles had moeten zien aankomen. Je mag erkennen wat je is overkomen zonder jezelf daarvoor te veroordelen. Je verdient steun, begrip en veiligheid, niet de boodschap dat je je pijn simpelweg had moeten voorkomen.