Wat is groeien in bewustzijn?

 Wat is groeien in bewustzijn? Hoi lieve mensen, ik ontvang dikwijls de vraag: “Wat is groeien in bewustzijn?” Voor mij betekent groeien in bewustzijn het verbinden van twee essentiële aspecten van ons mens-zijn: het objectieve, rationele denken (animus) en het subjectieve, intuïtieve voelen (anima). Pas wanneer deze twee samenkomen, ontstaat er een diepere vorm van intelligentie waarmee je jouw leven bewuster kunt vormgeven.

Het rationele denken heeft absoluut een grote waarde. Het helpt ons bij het nemen van beslissingen, het analyseren van situaties en het ontwikkelen van overtuigingen en inzichten. Het vertegenwoordigt een krachtige, mannelijke energie die structuur, richting en helderheid brengt. Belangrijk in deze duale wereld om te overleven. Het mannelijke principe weet niets en kan daardoor concentreren om de vrije wil met het organiserende vermogen te gebruiken waarvoor het bedoeld is: zich laten leiden door het vrouwelijke principe.

Maar wanneer we geloven dat uitsluitend logica en rationeel denken de waarheid kunnen bepalen, raken we gemakkelijk gevangen in een eindeloos intellectueel proces. We blijven zoeken naar bewijzen voor alles en raken steeds verder verwijderd van onszelf. Dat is de duale gevangenis in ons hoofd. Logica kan niet worden gevalideerd, anders kom je uit op een cirkelredenering of zelfs nihilisme, wat niet langer als wetenschap kan worden beschouwd.

De natuur laat zich immers niet volledig samenvatten in het principe “meten is weten.” Niet alles wat werkelijk waardevol is, kan worden uitgedrukt in cijfers, grafieken of meetresultaten. Wanneer we uitsluitend vertrouwen op logica, lopen we het risico de diepere intelligentie van het leven uit het oog te verliezen.

Naast het rationele denken bestaat er ook het intuïtieve voelen: een even krachtige vrouwelijke energie. Intuïtie begrijpt wat het verstand nog niet kan vatten. Ze voelt aan voordat iets rationeel verklaard kan worden. Het vrouwelijke principe weet alles en heeft het creatieve vermogen. Maar ook daar schuilt een valkuil.

Alleen leven vanuit intuïtie zonder enige vorm van rationele toetsing kan ervoor zorgen dat iemand het contact met de materiële werkelijkheid verliest. Sommige mensen zweven voortdurend in ideeën en gevoelens zonder werkelijk te kunnen gronden in het dagelijkse leven. Uiteindelijk volgt dan vaak een harde confrontatie met de realiteit.

Het gaat dus niet om de keuze tussen denken of voelen. Het gaat om de harmonie tussen beide. Wat in de Jungiaanse psychologie vaak wordt omschreven als animus en anima, het mannelijke en vrouwelijke principe, zijn geen tegenpolen die met elkaar moeten vechten, maar krachten die elkaar aanvullen. De yin en yang filosofie.

Wanneer beide aspecten samenwerken, worden onze blinde vlekken beter zichtbaar. We krijgen makkelijker toegang tot onbewuste patronen, emoties en trauma's die ons leven sturen. Hierdoor ontstaat meer vrijheid om bewust keuzes te maken vanuit het hart in plaats van vanuit oude conditioneringen. Intuïtie effent vaak de weg waar het verstand vervolgens mag gaan zoeken. Kort gezegd: het vrouwelijke principe leidt het mannelijke principe omdat het alles weet.

Ik zie veel mensen die uitsluitend vanuit rationaliteit leven en ondanks hun kennis toch vastlopen in belangrijke levensgebieden. Dit zie je bijvoorbeeld ook in de gezondheidswereld. Er bestaan veel wetenschappelijke modellen die zich sterk richten op meetbare gegevens, maar die weinig aandacht schenken aan de psychologische en emotionele aspecten van de mens. Wanneer alleen het meetbare wordt onderzocht, ontstaat een beperkt beeld van de werkelijkheid. Tegelijk zie ik ook spirituele mensen die volledig vertrouwen op het subjectieve en het materiële bijna ontkennen. Ook daar ontstaat een vorm van onbalans.

De werkelijke kracht ontstaat niet aan één van beide uitersten. De kracht ontstaat precies in het midden. We mogen niet vergeten dat wij hier als mens een fysieke ervaring beleven. Via de materie, via ons lichaam en via ervaringen leren we iets kennen dat we diep van binnen al aanvoelen. Bepaalde dingen weten we intuïtief al op een dieper niveau, maar pas door ervaring worden ze werkelijk doorleefd.

Het leven nodigt ons uit om zowel onze mannelijke als vrouwelijke eigenschappen in evenwicht te brengen. Ik merkte zelf dat mijn bewustzijn pas echt begon te groeien op het moment dat ik als man meer aandacht begon te geven aan de vrouwelijke aspecten in mezelf: voelen, luisteren, intuïtief waarnemen, zachtheid en verbinding. Altijd eerst voelen en dan pas denken.

Vanaf dat moment veranderde mijn kijk op mensen, gezondheid en het leven. Ik begon meer te begrijpen dat niet alleen het fysieke lichaam belangrijk is, maar ook de innerlijke wereld die voortdurend aanwezig is. Onze gedachten, emoties en onbewuste patronen hebben een enorme invloed op hoe wij ons leven ervaren.

Er bestaat een bekende uitspraak: "Ik denk, dus ik besta." Maar we zouden ook kunnen zeggen: "Ik voel, dus ik leef." Hoewel apparatuur hersenactiviteit kan meten, kan ze nooit volledig vastleggen wat iemand werkelijk ervaart of denkt. Gedachten en gevoelens blijven in essentie een subjectieve ervaring. Toch weten we allemaal dat gedachten bestaan. We ervaren ze voortdurend.

Dat maakt duidelijk dat niet alles wat werkelijk bestaat automatisch volledig meetbaar hoeft te zijn. Vandaag leven we sterk in een materiële wereld. Vaak vergeten we dat vrijwel alles wat ooit werd gecreëerd eerst begon als een gedachte. Huizen, kunst, muziek, technologie, ruimtevaart, alles ontstond eerst in een onzichtbare wereld van ideeën en verbeelding voordat het vorm kreeg in de fysieke werkelijkheid. Elke grote ontdekking begon ooit als iets dat nog niet zichtbaar was. Daarom mogen we het subjectieve niet onderschatten.

Tegelijk mogen we ook de enorme waarde van wetenschap niet ontkennen. Wetenschappelijk onderzoek heeft ons ongelooflijk veel gebracht. Dankzij de medische wereld worden dagelijks levens gered. Mensen die ernstige ongevallen meemaken, zware brandwonden oplopen of acute levensbedreigende situaties ervaren, kunnen geholpen worden door kennis en technologie. Dat verdient erkenning.

Maar wetenschap is niet de enige manier om de werkelijkheid te benaderen. Sommige van de belangrijkste aspecten van het menselijk bestaan laten zich niet volledig meten: liefde, vriendschap, mededogen, intimiteit, ethiek, rechtvaardigheid, eigenwaarde enzovoort. Toch zijn dit precies de zaken die ons leven vaak het meest betekenis geven.

Misschien ligt ware bewustzijnsgroei daarom niet in het kiezen van één kant, maar juist in het overstijgen van de tegenstelling. Niet kiezen tussen hoofd of hart. Niet kiezen tussen wetenschap of intuïtie. Niet kiezen tussen het mannelijke of het vrouwelijke. Maar leren beide te omarmen. Want wanneer denken en voelen elkaar ontmoeten, ontstaat iets groters dan beide afzonderlijk. En daar is precies bewustzijnsgroei te vinden.

De samenhang der dingen zal je pas begrijpen als je de dualiteit kunt omarmen, want dan pas zie je de samenhang. Het duale denken is waardevol, en daarmee kun je met de auto veilig op bestemming aankomen, tegelijkertijd leidt duaal denken altijd naar contradicties. Contradicties lossen op als men paradoxaal denkt.

Overleven is duaal, leven is paradoxaal en enorm bevrijdend voor de geest. En de dualiteit kan nooit vallen uit de eenheid omdat de eenheid de dualiteit omvat. Twee verschillende ervaringsgebieden in het bewustzijn die elkaar aanvullen. Laat dit even in je gevoel indalen en je perceptie over het leven zal veranderen.