Het Stationsgebouw op luchthaven Schiphol

 1930……………Het Stationsgebouw op luchthaven Schiphol (foto J.H. [Martelhoff (1876-1959)](https://archief.amsterdam/beeldbank/)

__________________

In 1930 was het Stationsgebouw op Schiphol het kloppende hart van een luchthaven die zich razendsnel ontwikkelde van een drassig weiland tot een moderne internationale hub.

Dit specifieke stationsgebouw werd geopend in 1928. De directe aanleiding was de komst van de Olympische Spelen naar Amsterdam. De gemeente Amsterdam, die de luchthaven in 1926 had overgenomen, wilde een representatief gebouw om internationale gasten te ontvangen. Voor die tijd bestond de "terminal" uit niet veel meer dan een paar houten loodsen.

Het gebouw was een ontwerp van de Dienst Publieke Werken van Amsterdam. De architectuur was sterk beïnvloed door de Amsterdamse School, wat destijds een zeer moderne en karakteristieke stijl was.

Het stationsgebouw had een geïntegreerde verkeerstoren, wat toen nog vrij nieuw was. Vanuit deze toren had de havenmeester (de bekende Jan Dellaert) overzicht over het platform.

Het interieur werd ontworpen door Ad Grimmon. Het was functioneel maar stijlvol, met een vertrekhal waar de vluchttijden op een groot krijtbord werden bijgehouden.

Vliegen in 1930 was een luxe en een avontuur. Het stationsgebouw speelde hierin een centrale rol. Omdat vliegtuigen in die tijd nog erg gevoelig waren voor gewicht, werden niet alleen de koffers, maar ook de passagiers zelf gewogen in de vertrekhal.

Schiphol werd in de jaren '30 een populaire plek voor dagjesmensen. Het stationsgebouw had een dakterras en een restaurant waar mensen met een kopje koffie konden kijken naar de opstijgende en landende propellervliegtuigen (zoals de beroemde Fokker-toestellen van de KLM).

In 1930 lag dit stationsgebouw op wat we nu Schiphol-Oost noemen. Het veld bestond toen nog grotendeels uit gras, maar voor het stationsgebouw lag het eerste betonnen platform waar de vliegtuigen konden parkeren. Dit voorkwam dat passagiers door de modder naar het toestel moesten lopen.

Helaas is het originele gebouw uit 1928/1930 verloren gegaan. Het werd tijdens de Tweede Wereldoorlog (met name in 1944) door bombardementen volledig verwoest.

Als je vandaag de dag wilt ervaren hoe het stationsgebouw er in 1930 uitzag, kun je naar het luchtvaartmuseum Aviodrome in Lelystad. Daar staat een exacte, op ware grootte nagebouwde replica van dit gebouw, inclusief de inrichting uit die tijd.