Echte spijt laat zich meestal zien in drie dingen

 Veel mensen die te maken hebben gehad met sterk narcistische of manipulatieve personen ervaren dat excuses vaak niet oprecht aanvoelen. Er kan wel “sorry” worden gezegd, maar zonder dat er echt iets verandert in gedrag of zonder dat de verantwoordelijkheid volledig wordt genomen. Dat maakt het logisch dat de indruk ontstaat dat er geen echte spijt is.

Echte spijt laat zich meestal zien in drie dingen: erkenning van wat er is gebeurd, begrip voor de impact op de ander, en concreet ander gedrag in de toekomst. Wanneer alleen het eerste aanwezig is, maar de rest ontbreekt, voelt een excuus leeg of strategisch.

In problematische dynamieken kan een excuus ook worden gebruikt om een conflict snel te beëindigen, de relatie te behouden of kritiek te neutraliseren, zonder dat de onderliggende patronen worden aangepakt. Voor degene die gekwetst is, voelt dat vaak alsof het probleem nooit echt wordt erkend.

Tegelijk is het belangrijk om te vermijden dat dit wordt veralgemeend. Niet iedereen met narcistische trekken of defensief gedrag is volledig niet in staat tot spijt of reflectie. Mensen verschillen sterk in inzicht, bewustzijn en bereidheid tot verandering.

Wat uiteindelijk het meeste duidelijkheid geeft, is niet alleen wat iemand zegt na een conflict, maar wat er daarna structureel verandert in gedrag.

Wanneer woorden steeds terugkeren zonder verandering, wordt dat op zichzelf een belangrijk signaal.