Maretak

 

Maretak/Mistletoe/heksennest

Viscum album

Deze half parasitaire plant is onder vele namen bekend, slangetong, vogellijm, mistel, lijmkruid.... Maar zij is natuurlijk vooral bekend van het kussen onder de mistletoe tijdens kerstNu we langzaam aan weer richting de kerst gaan leek het mij een leuk idee om eens over maretak te schrijven.

Wist je dat er traditioneel gezien eigenlijk één witte bes per kus ingeleverd diende te worden bij het kussen onder de mistletoe? En stond je als jong meisje onder de mistletoe dan kon je maar beter die kus niet weigeren, anders bleef je het aankomende jaar ongehuwd. Op de 12e nacht na de winterzonnewende werd deze plant verbrand. Als dat niet gebeurde bleven alle gekuste meisjes namelijk alsnog een jaar zonder man.

Maar laat ik nog even terugkomen op een van de bijnamen van de maretak. Vogellijm, waarom is dit een van de namen die deze plant kreeg? Deze naam stamt af van iets wat men al sinds de Middeleeuwen doet. Men maakte een kleverige stof van de witte besjes van de maretak, door hen te koken. Dit geeft een lijm die men op lokstokken smeerde om hier vogels mee te kunnen vangen. Die arme beestjes bleven met hun pootjes kleven aan de stok nadat zij daarop geland waren. De Latijnse naam Viscum betekent kleverigheid. Album slaat op de witte kleur van de bessen.

Daarnaast was het zo dat vogels de besjes graag aten. Vanwege de plakkerige stof in de bessen, smeerde vogels hun bek af en zouden daarmee de zaden uit de besjes verspreiden. De zaden drongen door de bast van de boom waarop zij terecht kwamen heen, en zo maakt maretak gebruik van een gastheer. De bijnaam lijmkruid is dus zeker op zijn plaats.

Geliefd dus bij vogels, maar giftig voor honden en katten. Zij kunnen diarree krijgen, gaan kwijlen en/of braken en zelfs hartproblemen krijgen van dit kruid.

Helaas staat de mistletoe momenteel op de rode lijst met beschermde planten.

Maretak en haar magische krachten

In vele culturen kende men de maretak magische krachten toe. Zij zou voorspoed, geluk en vruchtbaarheid schenken. En gezien worden als symbool van leven.

Volgens Duitse overlevering zou maretak helpen bij het communiceren met overledenen.

In Zweden hangt men deze plant op tijdens Sint Jan om o.a. trollen te weren.

De Druïden zagen deze plant als heilig, daar zij geen wortels had maar toch kon leven. 6 dagen na de eerste nieuwe maan na de winterzonnewende sneden zij met gouden sikkels de maretak van de eik af. Hierbij zorgde zij ervoor dat de plant de grond niet raakte, dan zou namelijk de plant haar kracht verliezen. Elk gezin kreeg een stuk maretak om hen voorspoed te schenken. De druïden zagen deze plant als een tegengif tegen alle gif.

Het ophangen van maretak aan huis of schuur zou negatieve invloeden (ook de nightmare), boze geesten en ongeluk afweren.

De maretak staat trouwens bekend als een heksenkruid. Een kruid dat veelvuldig gebruikt werd door kruidenvrouwen en heksen. Heksenkruiden bezitten hallucinogene, verdovende en helende

eigenschappen.

Sommige mensen beweren dat maretak op zieke bomen groeit en hun gif afzuigt.

Welke helende eigenschappen heeft dit kruid?

Zij bezit ontstekingsremmende en vaatverwijdende eigenschappen.

Werkt samentrekkend, zenuwversterkend, waterafdrijvend, pijnverzachtend en ontkrampend.

Ook bezit zij een kalmerende werking.

Versterkt het immuunsysteem en stabiliseert het DNA.

Wordt gebruikt wanneer er sprake is van spataderen.

Zij verbetert de doorbloeding.

Wordt ingezet tegen aderverkalking.

Zij helpt bij het behoud van een gezonde bloeddruk.

Verbetert de eetlust en de slaap.

De op eiken groeiende maretak werd gebruikt tegen epilepsie.

Mellie Uyldert schrijft in haar boek 'Lexicon der geneeskruiden' (1961) dat maretak ook gebruikt werd bij baarmoederbloedingen, migraine, astma en als braakmiddel.

Zij benoemt het antroposofische preparaat Iscador, dat ingezet wordt bij kanker en gebaseerd is op het principe dat maretak gifstoffen uit de boom, en dus ook uit de mens, kan zuigen. De stof Iscador brengt in het bloed een zelfreiniging te weeg die soms met koorts gepaard kan gaan.

Hippocrates raadde maretak aan bij aandoeningen van de milt.

Dodoens gebruikte maretak samen met hars uitwendig bij gezwellen en abcessen.

Via welke toepassingen nam/neemt men dit kruid tot zich?

Als thee. Warmte vernietigt echter veel actieve bestanddelen uit maretak.

Middels een tinctuur, 3 x daags 30 druppels per dag voor een volwassenen.

Als koud aftreksel.

Als capsule.

In de vorm van een droog of vloeibaar extract.

Of men dronk een glas wijn, getrokken van 40 gram van de bladeren op 1 liter witte wijn.

In de vorm van maretak-injecties, vanwege de zwak tumorremmende werking, die wetenschappelijk is vastgesteld.

Contra-indicaties/waarschuwingen/interacties

Het eten van de besjes kan leiden tot epileptische aanvallen.

Maretak kan de stolbaarheid van het bloed doen toenemen.

Giftig bij inname van hoge doses.

Bij lage bloeddruk en hartziekten enkel op voorschrift van een arts.

De injecties enkel volgens strenge regels op voorschrift van een arts.

Niet innemen tijdens de zwangerschap.

Wanneer er sprake is van TBC, HIV of kanker enkel innemen onder de controle van een arts.

Allergie op de eiwitten in maretak kunnen opspelen.

Er zijn interacties mogelijk met medicijnen zoals aspirine, Ibuprofen, digoxine, en bloedverdunnende en bloeddrukverlagende medicijnen. Overleg met arts of apotheker wanneer je maretak wilt innemen en medicijnen gebruikt.

Maretak kan de opname van voedingssupplementen en ijzerpreparaten beïnvloeden, neem hen dus niet gelijk in met een maretakpreparaat.