The Green Man en Robin Hood

 Even een stukje geschiedenis tussendoor. The Green Man en Robin Hood: de twee gezichten van hetzelfde archetype.

De figuur van The Green Man behoort tot de oudste symbolen van Europa. Vanaf de 11e eeuw zien we zijn gezicht — gevormd door bladeren en takken — in kerken en kathedralen door heel Europa. Hij is waarschijnlijk nog ouder, geworteld in Keltische en Germaanse natuurverhalen.

De betekenis is telkens dezelfde: hij staat voor de eeuwige cyclus van leven, sterven en wedergeboorte. De bladeren vallen in de herfst, maar keren elk voorjaar terug. Het symbool gaf middeleeuwse gelovigen houvast bij het geheim van opstanding en vernieuwing.

De Green Man vertegenwoordigt de natuur als levenskracht. Hij laat zien dat de mens niet buiten de natuur staat, maar er middenin geworteld is. In de middeleeuwen was hij zo belangrijk dat hij zelfs in christelijke bouwkunst werd opgenomen: vaak als sluitsteen of kapiteel, hoog in het gewelf van een kerk. Het heidense beeld werd niet verdrongen, maar ingelijfd, omdat het zo sterk resoneerde met de ervaring van het volk.

Naast dit archetype van de natuur ontstond in dezelfde periode een andere figuur: Robin Hood. De oudste balladen dateren uit de 14e eeuw. Robin was in die teksten geen edelman, maar een gewone man van het woud, die het opnam tegen plaatselijke machthebbers en vooral tegen de sheriff van Nottingham. Later groeide hij uit tot de vrijbuiter die “steelt van de rijken en geeft aan de armen”, een held die gerechtigheid belichaamt.

Folkloristen hebben vaak gewezen op de verwantschap tussen beide figuren. Net als The Green Man behoort Robin Hood tot de wereld van het bos. Beiden vertegenwoordigen vrijheid buiten de muren van stad en kerk. Waar The Green Man de cyclus van de natuur verbeeldt, daar belichaamt Robin Hood de cyclus van menselijke gerechtigheid: onrecht roept verzet op, tirannie roept vrijheidsdrang wakker.

In de volkscultuur liepen hun werelden in elkaar over. Tijdens mei-vieringen en oogstfeesten verschenen optochten waarin zowel “groene mannen” als “Robin Hood”-figuren meededen. Het woud werd de plaats van verzet, vernieuwing en vrijheid.

In latere eeuwen werd Robin Hood steeds sterker geromantiseerd: van eenvoudige vrijbuiter tot edelman die trouw zweert aan koning Richard Leeuwenhart. Maar de kern bleef gelijk: hij is de menselijke gestalte van wat The Green Man in mythische vorm uitdrukt.The Green Man en Robin Hood: twee gezichten van hetzelfde archetype

De figuur van The Green Man behoort tot de oudste symbolen van Europa. Vanaf de 11e eeuw zien we zijn gezicht — gevormd door bladeren en takken — in kerken en kathedralen door heel Europa. Hij is waarschijnlijk nog ouder, geworteld in Keltische en Germaanse natuurverhalen. De betekenis is telkens dezelfde: hij staat voor de eeuwige cyclus van leven, sterven en wedergeboorte. De bladeren vallen in de herfst, maar keren elk voorjaar terug. Het symbool gaf middeleeuwse gelovigen houvast bij het geheim van opstanding en vernieuwing.

De Green Man vertegenwoordigt de natuur als levenskracht. Hij laat zien dat de mens niet buiten de natuur staat, maar er middenin geworteld is. In de middeleeuwen was hij zo belangrijk dat hij zelfs in christelijke bouwkunst werd opgenomen: vaak als sluitsteen of kapiteel, hoog in het gewelf van een kerk. Het heidense beeld werd niet verdrongen, maar ingelijfd, omdat het zo sterk resoneerde met de ervaring van het volk.

Naast dit archetype van de natuur ontstond in dezelfde periode een andere figuur: Robin Hood. De oudste balladen dateren uit de 14e eeuw. Robin was in die teksten geen edelman, maar een gewone man van het woud, die het opnam tegen plaatselijke machthebbers en vooral tegen de sheriff van Nottingham. Later groeide hij uit tot de vrijbuiter die “steelt van de rijken en geeft aan de armen”, een held die gerechtigheid belichaamt.

Folkloristen hebben vaak gewezen op de verwantschap tussen beide figuren. Net als The Green Man behoort Robin Hood tot de wereld van het bos. Beiden vertegenwoordigen vrijheid buiten de muren van stad en kerk. Waar The Green Man de cyclus van de natuur verbeeldt, daar belichaamt Robin Hood de cyclus van menselijke gerechtigheid: onrecht roept verzet op, tirannie roept vrijheidsdrang wakker.

In de volkscultuur liepen hun werelden in elkaar over. Tijdens mei-vieringen en oogstfeesten verschenen optochten waarin zowel “groene mannen” als “Robin Hood”-figuren meededen. Het woud werd de plaats van verzet, vernieuwing en vrijheid.

In latere eeuwen werd Robin Hood steeds sterker geromantiseerd: van eenvoudige vrijbuiter tot edelman die trouw zweert aan koning Richard Leeuwenhart. Maar de kern bleef gelijk: hij is de menselijke gestalte van wat The Green Man in mythische vorm uitdrukt.