Korenbloem

 Korenbloem

Men schrijft, dat de eerste drie lentebloemen die men vindt, grote krachten hebben. Dit geld ook voor de Korenbloem. Want in de Oberpfalz zegt men dat je daarmee in de ogen moet wrijven. Hierdoor zou je in de zomer gevrijwaard zijn van pijnlijke ogen, ontstaan door stof of zweet.

In de sympathische geneeskunde werd de Korenbloem tussen elf en twaalf uur op Sacramentsdag uit de grond getrokken. De uitgetrokken korenbloem moet in de hand gehouden worden totdat de plant geheel verwarmd is, door deze handeling te doen zou het (neus)bloeden doen stoppen.

Om een hevige neusbloeding te stelpen, nam men in Oostenrijk de wortel van de Korenbloem, rook daaraan, en zei de volgende formule:

“Drei Brunnen stehn im Paradies
Ihr wasser ist wie Honig süβ,
Der eine flieβst, der andere gieβt,
Ein Blümchen aus dem dritten sprieβt -
Steh still wenn ich will”.

“Er zijn drie bronnen in het Paradijs,
hun water is zo zoet als honing,
de ene kabbelt, de andere plenst,
uit een derde spruit een bloempje
- sta stil wanneer ik wil”.

In Meklenburg en Silezië had men een andere manier om het neusbloeden te stoppen. Daar moest men op St. Jansdag, precies om twaalf uur, twee witte en twee blauwe Korenbloemen in de hand nemen.

Ook Tabernaemontanus schrijft in zijn ‘Kråuter-Buch’, dat de de Korenbloem het bloeden van wonden en van de neus doet ophouden, wanneer men de wortel van de plant in de mond kauwt en vervolgens aan de hals hangt. Verder zegt hij, dat poeder ervan in de wonden gestrooid, het bloeden doet stelpen.

Een andere manier om het bloeden van de neus te stoppen gebruikte men in Silezië en Mecklenburg, hiertoe moest men wel twee witte en twee blauwe Korenbloemen in de hand houden, die precies om twaalf ’s middags op St. Jansdag geplukt moesten zijn.

Een enigszins gekerstend ritueel gebruikt men in Duitsland en in de Kempen bij het neusbloeden. Men neemt een Korenbloem in de linkerhand en zegt het volgende:

“Met dees bloem in de hand
Zinkt vier in bloem en plant,
En het heftig bloed staat stil,
Al om Jezus Christus' wil.”

Op muziek gezet naar de gelijknamige roman van Scheffels, ‘Ekkehardt’ reikt de Griekse Praxedis een Korenbloem aan de bloedende bottelier Rudimann. Deze had ze met wortel en al uit de grond getrokken en zei tot de bottelier: “hou hem in de rechterhand tot het warm wordt, dat stopt het bloeden”.

In het gebied rondom Saaz (West Bohemen) kijken de meisjes door een krans gemaakt van Korenbloemen naar het Sint Jansvuur en zeggen het volgende:

“Johannisfeuer, guck, guck, starck, meine Augen”.

“Johannesvuur, kijk, kijk,, versterk mijn ogen”.

Ook werd wel het volgende gezegd:

“…stärk mir meine Augenlider, daβ ich dich aufs Jahr seh wieder”
“…versterk mijn oogleden, dan kan ik jou volgend jaar weer zien”

Ook andere blauwbloeiende korenonkruiden, zoals de Ridderspoor kenden een soortgelijk gebruik en speelde in 1933 nog een belangrijke rol in het volksgeloof rond het Sint Jansvuur.

De middeleeuwse geleerde Albertus Magnus heeft het in zijn ‘De Virtutibus Herbarum’ over ‘Centaurea’ als het elfde magische kruid. Hij schrijft het volgende: ,,De magiërs geloven dat als je Korenbloemen vermengd met het bloed van een wijfjes Hop (vogel) en met olie in een lamp brand dat de omstanders dan ook denken dat ze magiërs zijn.

Een stukje van de Korenbloem mee gedragen, zou de schorpioenen op grote afstand houden.