Generatietrauma

 Veel van wat we in ons dagelijks leven doen en voelen, heeft zijn oorsprong in het gezin waarin we zijn opgegroeid. Onze manier van communiceren, omgaan met emoties, of hoe we met stress en conflicten omgaan, zijn vaak niet puur persoonlijk, maar onderdeel van bredere familiepatronen.

Wat zijn familiepatronen?

Familiepatronen zijn gedragspatronen, overtuigingen en manieren van reageren die onbewust worden doorgegeven binnen families. Denk aan uitspraken als “Niet zeuren, gewoon doorgaan” of “We lossen het zelf wel op”. Zulke overtuigingen ontstaan vaak vanuit de omstandigheden waarin eerdere generaties leefden.

Wat ooit functioneel was, kan in een andere context juist beperkend worden. Een familie die bijvoorbeeld geleerd heeft om gevoelens te onderdrukken om te overleven, kan later moeite hebben met openheid en emotionele verbinding.

Wat is generatietrauma?

Generatietrauma gaat een stap verder. Het verwijst naar de overdracht van onverwerkte pijn, verlies of stress van de ene generatie op de volgende. Dit kan gebeuren via opvoeding, communicatie, lichaamstaal of zelfs door wat er níet wordt gezegd.

Een ouder die zelf geen veiligheid heeft ervaren, kan moeite hebben om veiligheid te bieden aan zijn of haar kinderen — niet uit onwil, maar omdat het simpelweg onbekend terrein is. Zo wordt een patroon van onveiligheid of emotionele afstand herhaald, vaak zonder dat iemand zich daar bewust van is.

Doorbreken van patronen

Het doorbreken van familiepatronen begint met bewustwording. Dat vraagt om stil te staan bij vragen als:

Hoe werd er in mijn gezin omgegaan met emoties, conflicten of kwetsbaarheid?

Welke rollen nam ik (onbewust) op me?

Wat herken ik van mijn ouders of grootouders in mijn eigen gedrag?

Wanneer je deze patronen herkent, kun je beter begrijpen waar bepaald gedrag vandaan komt. Vanuit dat inzicht ontstaat ruimte om te kiezen: wil ik dit anders doen?

Soms helpt het om hier begeleiding bij te zoeken, bijvoorbeeld via therapie of systemisch werk. Het doel is niet om schuldigen aan te wijzen, maar om zicht te krijgen op wat doorgegeven is — en te bepalen wat je zelf wilt voortzetten of loslaten.