Narcistische ouders

 Narcistische ouders stelen niet alleen de kindertijd van hun kinderen. Ze leren ze om de gevoelens van anderen te verzorgen, ze maken van hen kleine verzorgers en emotionele redders, en later vragen ze zich af waarom deze kinderen de toegang tot hun eigen gevoelens verliezen en hun eigen behoeften nauwelijks kunnen herkennen.

Eigenlijk is de kindertijd de plek waar een persoon leert: "Ik ben veilig. Ik mag gevoelens hebben. Ik zal gezien worden en ik hoeft de volwassenen om me heen niet te moeten gelukkig maken."

Maar in sommige families gebeurt het exacte tegenovergestelde. Het kind realiseert zich uiteindelijk dat er iets mis is. Ze voelen spanningen in de kamer voordat iemand zelfs maar iets zegt. Ze merken op een blik, een toon of een plotselinge veranderde stemming, en ze denken dat het beter is om voorzichtig te zijn.

En zonder bewust te beslissen, nemen ze een taak die nooit van hen was geweest. Ze proberen te verzekeren. Ze midden punt maken tussen mensen. Ze troosten. Ze passen aan. Ze passen aan. Ze vinden het ongelooflijk goed om te ontdekken wat anderen nodig hebben, terwijl hun eigen innerlijke stem stiller wordt.

Het gekke aan het feit is: van buitenaf lijkt het vaak geen last. Deze mensen lijken sterk. Ze zijn betrouwbaar, helpend en ongelooflijk empathisch. Andere mensen zeggen misschien: "Je bent zo begripvol. Je kunt jezelf echt uit de weg zetten."

Wat weinig mensen zien is dat deze kracht soms uit noodzaak voortkomt.

Want een kind krijgt een baan waar ze nooit voor hebben aangevraagd. En de nieuwsgierige kant is, dat ze niet eens een baanbeschrijving krijgen. Ze weten gewoon: als ik goed gedrag heb, als ik de anderen begrijp, en als ik geen extra problemen veroorzaak, dan kan alles rustig zijn.

Dus een kind leert op een jonge leeftijd dat het langer duurt om de gevoelens van anderen te herkennen dan die van zichzelf.

Je kunt meteen zien wanneer iemand teleurgesteld is.

Je kunt voelen wanneer iemand boos is.

Ze proberen conflicten te voorkomen voordat ze zelfs ontstaan.

Deze vermogen kan erg nuttig zijn in het later leven. Veel van deze mensen hebben een grote empathie ontwikkeld en kunnen anderen heel goed lezen. Maar de prijs is soms hoog omdat ze hebben geleerd om hun eigen gevoelens opzij te zetten.

Niet omdat ze geen gevoelens hebben.

Maar omdat hun gevoelens misschien geen veilige ruimte hadden gehad.

Waarom er soms een woede is geweest als een aanval.

Hun eigen behoeften zijn misschien als een last gezien als een last.

Dus een kind leert uiteindelijk een zin die erg diep kan zijn:

"Ik ben gemakkelijker te liefhebben als ik niet te veel nodig heb."

En precies deze zin volgt meestal meteen bij veel mensen in de volwassenheid.

Ze merken meteen dat ze onszelf ook iets nodig hebben.

Ze weten welke anderen nodig hebben.

Maar ze weten niet altijd welke zichzelf nodig hebben.

Ze kunnen anderen ook moeilijk aanspreken als ze zichzelf moeilijk aanspreken.

Maar in een gezin dat door een narcistische persoonlijkheid wordt beïnvloed, kan hun eigen persoonlijkheid snel als een probleem worden beschouwd.

Een nee wordt niet als normale ontwikkeling beschouwd, maar als een ongehoorzaamheid.

Een andere mening wordt niet geaccepteerd als een verschil, maar als een aanval.

Een behoeft is niet als iets natuurlijks gezien, maar als een last.

Het kind begint de perceptie van volwassenen boven hun eigen te stellen.

En op een gegeven moment voelt het niet langer als een aanpassing.

Ze voelen zich als hun eigen persoonlijkheid.

Veel van deze mensen zullen later worden geprezen voor deze kwaliteiten. Voor hun kracht. Voor hun geduld. Voor hun vermogen om door te gaan.

Maar soms ligt deze kracht achter een kind dat uiteindelijk heeft geleerd:

"Ik moet functioneren, zodat alles goed blijft."

Het goede nieuws is: het verleden verklaart je patronen, maar het hoeft je hele leven niet te bepalen.

Genezing begint vaak waar je beseft: ik ben niet langer het kind dat verantwoordelijk is voor de gevoelens van anderen.

Je mag je eigen gevoelens opnieuw serieus nemen.

Je mag weten wat goed voor je is.

Je mag nee zeggen, zonder je schuldig te voelen.

Je mag grenzen stellen zonder bang te zijn om een slechte persoon te zijn.

Want liefde betekent niet dat je jezelf verliest om anderen gelukkig te maken.

Misschien is een van de belangrijkste realisaties:

Je was als kind niet te gevoelig.

Je was niet moeilijk.

Je probeerde gewoon om te gaan in een situatie waarin je veel te veel, veel te snel moest dragen.

Welke gevoelens hield je tegen als kind om sterk te zijn, en welke verantwoordelijkheid dragen je vandaag nog, ook al was het nooit de jouwe?

Als deze gedachte je heeft geraakt, deel dan je ervaringen. Misschien is iemand die zijn hele leven heeft doorgebracht met het denken dat hij sterk moest zijn, nu voor het eerst beseft dat kracht niet betekent alles alleen te dragen.