Niemand kan jou kwetsen zonder jouw toestemming

Niemand kan jou kwetsen zonder jouw toestemming.
Een krachtige, misschien zelfs ongemakkelijke uitspraak. Niet iedereen zal het leuk vinden om dit te lezen, en dat is begrijpelijk. Het voelt vaak fijner, veiliger zelfs, om de verantwoordelijkheid buiten onszelf te leggen. Iemand anders is de oorzaak van ons verdriet, onze frustratie, onze pijn. Dat is menselijk: het helpt ons om onszelf te beschermen en maakt de wereld overzichtelijker. Maar er zit een keerzijde aan. Wanneer we de verantwoordelijkheid buiten onszelf leggen, geven we het stuur van ons leven uit handen.

Niemand heeft invloed op de betekenissen die wij geven aan het gedrag van anderen. Alleen wijzelf. Dat kan een confronterend inzicht zijn, want het betekent dat wij verantwoordelijk zijn voor hoe we ons voelen – niet de ander. Als iemand ons negeert, een harde opmerking maakt, of onrechtvaardig handelt, zijn wij het die beslissen welke betekenis we daaraan geven. Het is niet het gedrag van de ander dat ons ongelukkig maakt, maar onze interpretatie ervan. Misschien denken we: “Ze geven niet om mij” of “Ik doe er blijkbaar niet toe.” Maar die gedachten zijn geen feiten. Het zijn verhalen die we zelf hebben gecreëerd.

Het idee dat we zelf verantwoordelijk zijn voor onze gevoelens kan weerstand oproepen. Het vraagt iets van ons wat niet altijd comfortabel is: zelfreflectie en eigenaarschap. En laten we eerlijk zijn, het kan opluchten om te zeggen: “Het is zijn schuld” of “Zij deed dit bij mij.” Het maakt ons tijdelijk vrij van verantwoordelijkheid, maar op de lange termijn kost het ons iets veel waardevollers: onze eigen regie.

Als we erkennen dat wij de enigen zijn die betekenis geven aan wat er gebeurt, krijgen we iets terug wat onbetaalbaar is: vrijheid. Vrijheid om te kiezen hoe we reageren, vrijheid om oude verhalen los te laten, en vrijheid om onszelf te beschermen tegen onnodige pijn. Dat betekent niet dat we geen emoties mogen voelen of dat we alles maar moeten accepteren. Het betekent dat we een bewuste keuze maken over hoe we met die emoties omgaan.

Een oefening in regie nemen
Stel jezelf de volgende keer dat je je gekwetst voelt, eens deze vragen:
1. Wat maakt dat dit me raakt?
2. Welke gedachte vertel ik mezelf hierover?
3. Is dit de enige betekenis die ik hieraan kan geven? Of kan het ook iets anders zijn?

Misschien ontdek je dat je automatisch een oud verhaal hebt geactiveerd, of dat je betekenis geeft vanuit een diepe behoefte aan erkenning of veiligheid. Door dit te herkennen, kun je het anders aanpakken.

Het is niet makkelijk om de verantwoordelijkheid voor je emoties bij jezelf te leggen. Maar het is een uitnodiging tot groei, tot het versterken van je eigen kracht. Niemand kan voorkomen dat je geraakt wordt – dat is een deel van het leven. Maar jij bent degene die bepaalt hoe diep het je raakt, hoe lang je het vasthoudt, en of het je leven gaat beheersen.

Niemand kan jou kwetsen zonder jouw toestemming dus. Als deze zin nu irritatie bij je oproept, is dat precies het moment om te onderzoeken waarom. Wat kies je: laat je de regie bij de ander, of neem je het stuur van je leven weer in handen?