Amsteldijk

 Amsteldijk met het gemeentehuis van Nieuwer-Amstel en aan de linkerzijde het tolhek, 1892.

Nieuwer-Amstel werd in 1795 gevormd en betrof een groot gebied (tot 1964 was Nieuwer-Amstel de naam van de gemeente Amstelveen). In dit gebied ontstond Amstelveen als een dorp in het turfwinningsgebied ten westen van de Amstel. Verder behoorden ook de dorpen Bovenkerk, Nes aan de Amstel en het op de linker Amsteloever liggende deel van Ouderkerk aan den Amstel tot Nieuwer Amstel. De gemeentegrens liep in het westen tot de gemeente Sloten langs de Kostverlorenvaart. In het zuiden en zuidwesten grensde de gemeente aan de gemeenten Aalsmeer en Uithoorn en in het oosten aan de gemeente Ouder-Amstel en de provincie Utrecht.

Aan de Amsteldijk en het tolhek dat de grens met Amsterdam markeerde, werd tussen 1889 en 1892 een nieuw gemeentehuis gebouwd ter vervanging van het oude raadhuis dat ook aan de Amsteldijk stond. Dit raadhuis werd met opzet aan de uiterste buitengrens van haar grondgebied, tegen de grens met Amsterdam gebouwd uit verzet tegen de door de gemeente Amsterdam gewenste gebiedsuitbreiding ten koste van Nieuwer-Amstel.

Uiteindelijk annexeerde de gemeente Amsterdam het noordelijke (en dichtstbevolkte) deel van de gemeente in 1896 waarbij de gemeentegrens werd verplaatst tot ongeveer de huidige Ringweg zuid. Het raadhuis, dat slechts vier jaar door de gemeente was gebruikt, werd Amsterdams bezit en in 1914 werd er het Amsterdamse Gemeentearchief gehuisvest waar het tot 2007 bleef gevestigd.

De tweede stap was in 1921 waarbij de gemeentegrens tot de de Kalfjeslaan werd verplaatst. Amstelveen werd gereduceerd tot het oude dorp en omgeving.

Na de Tweede Wereldoorlog werd Amstelveen de overloopgemeente van de gemeente Amsterdam. In de jaren zestig was Amstelveen enige tijd de snelstgroeiende stad van Nederland.

Foto is in eigendom van Stadsarchief Amsterdam/fotograaf Jacob Olie/foto is te bestellen via beeldbank.amsterdam.nl