Ca. 1865: Waalkade met stedelijke hijskraan

Omstreeks 1865 werd deze foto van de Waalkade gemaakt. De stedelijke hijskraan (rechts op de foto) bevond zich op de Waalkade, voorbij de rij verhoogde terrassen (ongeveer ter hoogte van het huidige restaurant Humphrey’s). De geschiedenis ervan gaat terug tot in de middeleeuwen. Een eerste melding in de stads-rekeningen dateert van 1420, maar de kraan moet ouder zijn. Eeuwenlang heeft deze dienst gedaan om schepen te laden en te lossen. In de kraan zat een tredmolen waarin de ‘kraankinderen’ liepen om te zorgen dat het touw waarmee zware goederen gehesen dan wel neergelaten werden in beweging kwam. Deze ‘kinderen’ waren overigens volwassen mannen (‘kinderen’ had vroeger ook de betekenis van werkvolk). De kraan is afgebroken in 1881, hetzelfde jaar dat de gemeenteraad besloot tot het dempen van de nabijgelegen Oude Haven. De kraan was een groot massief gevaarte dat tevens als ijsbreker dienst deed in tijden dat kruiend ijs de kade opschoof. Ook heeft het sterke bouwwerk gefungeerd als verdedigingswerk. In het rampjaar 1672 toen de Fransen de stad veroverden leed het zo ernstig van het krijgsgeweld dat de kraan daarna een grote opknapbeurt nodig had.

Foto: Regionaal Archief Nijmegen

Tekst: Informatiecentrum "Nijmegen omarmt de Waal"